KANCELARIA ADWOKACKA

Adwokat Dorota Paździora

Blog

yellow family sign
Pozew o przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 k.r.o.) a alimenty – kluczowe różnice i praktyczne wskazówki
23 lutego 2026

W praktyce kancelarii bardzo często pojawia się pytanie: czy w trakcie małżeństwa można „pozwać o alimenty”?Odpowiedź brzmi – co do zasady nie. W czasie trwania małżeństwa właściwą podstawą dochodzenia świadczeń finansowych jest art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, czyli obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.

Poniżej wyjaśniam, czym jest powództwo z art. 27 k.r.o., kiedy warto z niego skorzystać oraz czym różni się od klasycznych alimentów.

1. Czym jest obowiązek z art. 27 k.r.o.?

Zgodnie z art. 27 k.r.o.:

Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli.

Oznacza to, że:

  • obowiązek istnieje z mocy prawa,

  • trwa przez cały okres małżeństwa,

  • dotyczy całej rodziny – nie tylko dzieci, ale również współmałżonka,

  • może być realizowany zarówno przez świadczenia pieniężne, jak i osobiste starania (np. opieka nad dziećmi, prowadzenie domu).

Jeżeli jeden z małżonków uchyla się od tego obowiązku – drugi może wnieść pozew do sądu rejonowego (wydział rodzinny).

2. Kiedy składa się pozew z art. 27 k.r.o.?

Najczęstsze sytuacje:

  • małżonkowie żyją osobno, ale formalnie są nadal małżeństwem,

  • jeden z małżonków przestał łożyć na utrzymanie domu i dzieci,

  • jeden z małżonków zatrzymuje dla siebie całe wynagrodzenie,

  • występuje przemoc ekonomiczna,

  • małżonek utrzymuje inną osobę kosztem rodziny.

W pozwie można żądać:

  • określonej kwoty miesięcznie,

  • przekazywania wynagrodzenia bezpośrednio drugiemu małżonkowi (art. 28 k.r.o.),

  • zabezpieczenia roszczenia na czas trwania procesu.

3. Co obejmują „potrzeby rodziny”?

To pojęcie szerokie. Obejmuje m.in.:

  • koszty mieszkania (czynsz, kredyt, media),

  • wyżywienie,

  • ubrania,

  • leczenie,

  • edukację dzieci,

  • zajęcia dodatkowe,

  • transport,

  • wydatki związane ze standardem życia rodziny.

Istotne jest, że poziom zaspokajania potrzeb rodziny powinien odpowiadać możliwościom zarobkowym i majątkowym małżonków, a nie tylko ich faktycznie osiąganym dochodom.

4. Art. 27 k.r.o. a alimenty – najważniejsze różnice

Podstawa prawna

  • Art. 27 k.r.o. – obowiązek w trakcie małżeństwa

  • Alimenty (art. 128 i nast. k.r.o.) – obowiązek po rozwodzie, w separacji lub wobec dzieci

Kiedy przysługują?

  • Art. 27 – tylko gdy małżeństwo trwa

  • Alimenty między małżonkami – po rozwodzie lub separacji

  • Alimenty na dziecko – niezależnie od stanu cywilnego rodziców

Kogo dotyczą?

  • Art. 27 – całej rodziny (małżonek + dzieci)

  • Alimenty – konkretnej osoby uprawnionej (np. dziecka lub byłego małżonka)

Charakter obowiązku

  • Art. 27 – obowiązek wspólnego utrzymywania rodziny

  • Alimenty – obowiązek utrzymania osoby uprawnionej

Zakres badania przez sąd

W sprawie z art. 27 sąd bada:

  • potrzeby całej rodziny,

  • sytuację finansową obojga małżonków,

  • dotychczasowy poziom życia.

W sprawie o alimenty sąd bada:

  • usprawiedliwione potrzeby uprawnionego,

  • możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.

5. Czy można jednocześnie dochodzić alimentów i świadczeń z art. 27?

Co do zasady – nie wobec tego samego stosunku prawnego.

Jeżeli trwa małżeństwo – właściwą podstawą jest art. 27 k.r.o.Po rozwodzie – art. 60 k.r.o. (alimenty między byłymi małżonkami).

Natomiast możliwe jest:

  • dochodzenie świadczeń z art. 27 między małżonkami,

  • równolegle alimentów na dziecko (choć w praktyce często łączy się to w jednym postępowaniu).

6. Czy trzeba wykazywać „niedostatek”?

Nie.

To jedna z kluczowych różnic.

W sprawie z art. 27 k.r.o. nie trzeba udowadniać niedostatku. Wystarczy wykazać, że drugi małżonek nie partycypuje w kosztach utrzymania rodziny adekwatnie do swoich możliwości.

Przy alimentach między byłymi małżonkami (art. 60 § 1 k.r.o.) – co do zasady trzeba wykazać niedostatek (z wyjątkiem rozwodu z wyłącznej winy).

7. Zabezpieczenie roszczenia – praktycznie najważniejsze

W sprawach z art. 27 k.r.o. bardzo istotne jest złożenie wniosku o zabezpieczenie.Sąd może jeszcze przed zakończeniem sprawy zobowiązać małżonka do płacenia określonej kwoty miesięcznie.

W praktyce to często kluczowy instrument ochrony osoby pozostającej bez środków do życia.

8. Najczęstsze błędy

  • składanie pozwu o alimenty zamiast pozwu z art. 27 (gdy małżeństwo trwa),

  • brak wniosku o zabezpieczenie,

  • niedoszacowanie miesięcznych kosztów utrzymania,

  • brak dowodów (rachunki, umowy, potwierdzenia przelewów).

9. Podsumowanie

Art. 27 k.r.o. to narzędzie ochrony ekonomicznej małżonka i dzieci w trakcie trwania małżeństwa.Nie jest to „alimentacja w małżeństwie”, lecz realizacja ustawowego obowiązku wspólnego utrzymywania rodziny.

Jeżeli:

  • małżonek przestał łożyć na rodzinę,

  • doszło do rozstania bez rozwodu,

  • występuje przemoc ekonomiczna.

Warto rozważyć wniesienie pozwu o przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny – często z jednoczesnym wnioskiem o zabezpieczenie. W przypadku pytań lub udzielenia pomocy zapraszam do kontaktu z kancelarią. 

 

 

  Jesteśmy tutaj  

  Kontakt z nami  

Tel. + 48 501 369 018

 

e-mail: dorota.pazdziora@vp.pl

 

Jesteśmy do dyspozycji

od poniedziałku do piątku

w godzinach

od 10:00 do 18:00

 

Istnieje możliwość umówienia spotkania poza godzinami pracy Kancelarii, po wcześniejszym kontakcie telefonicznym. 

 

Strona www stworzona w kreatorze WebWave.

Siedziba:

ul. Chłodna 22A lok. 9/10
00-891 Warszawa

 

Filia:

al. Zwycięstwa 6/1a
41-200 Sosnowiec

 

Adres do korespondencji:

ul. Marszałka J. Piłsudskiego 7A lok. 17

41-200 Sosnowiec